آقا محمد علي كرمانشاهي

195

مقامع الفضل

سؤال خفح [ 688 ] : وما اسم مفرد في حكم جمع * وما هو باسم جمع ، واسم جنس ومجموع أتى صفة لفرد * فبيّنه لنا من غير لبس « 1 » جواب : هما لفظ « سراويل » و « ثوب أخلاق » ونحو ذلك . سؤال خفط [ 689 ] : معنى عدالت كه در شاهد وپيشنماز شرط است بيان نمايند ؟ جواب : آن است كه : امامي مذهب ، حسن الظاهر باشد ، وأحوط آن است كه : بعد از قدرى از معاشرت اطمينان به تديّن وصلاح أو به هم رساند ، به آنكه : بدى از أو ظاهر نشود وساتر جميع عيوب خود باشد ، وملازمت جماعت نمايد وبدون عذر ترك ننمايد ، وعمده اين است كه أصول خمسهء دين را به دليل تحصيل نموده باشد وبه محض تقليد نباشد ، ودر مسائل ضروريّهء خود در طهارت ونماز وروزه به اجتهاد از ادلّهء شرعيّه استنباط كرده باشد با قدرت ، يا به تقليد مجتهد زنده بدون واسطه ، يا به واسطهء عادله عمل كرده باشد ، وبا عدم امكان اجتهاد وتقليد حىّ ، عمل به احتياط نموده باشد ، وهرگاه مال زكوي داشته ، يا استطاعت به هم رسانيده ، يا مشغول تجارت وخريدوفروش گرديده ؛ مسائل زكات وخمس وحجّ وتجارت را نيز مانند مسائل نماز تحصيل كرده باشد ، واز محرّمات اجتناب كند خصوصا از غيبت وفحش ونظر به نامحرم ، واز حكم كردن وفتوا دادن با عدم رتبه اجتهاد به اجماع كل علماء ، وچنانكه عدالت به معاشرت ثابت مىشود همچنين به شهادت دو عادل وبه شياع مفيد علم يا

--> - « س » ، « ل » ، « س » ، « ى » و « ل » باشد - از حروف زوايد مىباشند . وچهار حرف ( س ، ل ، س ، ل ) به عنوان حروف اصلى آمده است زيرا كه « سلسبيل » بر وزن « فعلليل » است كه حروف « س ، ل ، س ، ل » به عنوان فاء الفعل وعين الفعل ولام الفعل أول ولام الفعل سوم آمده است . ( 1 ) لاحظ ! الأشباه والنظائر : 4 / 234 .